yaga guesa Name for <Astianthus viminalis>, a tree that reaches a height of [...]
| Part of Speech |
s
|
| PDLMA |
(yaga) ge*sa*
|
| Speaker |
{EJG,JLC,ND,VP,FSL14}
|
-
-
Name for <Astianthus viminalis>, a tree that reaches a height of 10 meters. It has long, narrow leaves that resemble ribbons. It produces yellow, funnel-shaped flowers that grow in clusters. Its fruit is a long, round pod. There are considered to be two types, both of which grow along rivers. This tree is of major importance for Zapotecs in the Isthmus region, because it is placed at the door of a deceased person's home during mass, novenas, or Day of the Dead. The same is also done for weddings because of the pleasant smell of the leaves.
-
El sauce. Con este nombre se reconoce a <Astianthus viminalis>. Árbol que alcanza una altura de 10 metros, cuyas hojas son muy angostas y largas, como cintas. Sus flores son amarillas con forma de embudo y crecen en racimos. Sus frutos como vainas, redondas y alargadas. Se considera que hay dos tipos de sauce y ambos crecen a lo largo de los ríos. Este árbol es de gran importancia para los zapotecos del Istmo pues se coloca en la puerta de la casa de un difunto para los nueve días, una misa o en día de muertos. También se hace esto en torno a un boda por el aroma agradable de sus hojas. [Spanish]
-
Laani nga ti yaga bandaga risoo bia' chii metru, ribeeni ti guie' naguchi ne napani ti xca sica ti bichuga naga', ziuula ca xpandagani. Nacani ti yaga nandaaya xti ca binnizá, ruzuhuaacabeni ruaa yoo lu ti guendaguti casi ti ga' gubidxa, ti mixa' gue'tu ne xandu'. Laaca ruzuhuaacabeni lu ti saa casi ti guendaxheela', nabé rinda' naxhi ca xpandagani. Guyuu ti guendariguite xti xcuidi gudxicabe laa guiru guesa, sicari' gudxitecabeni: pa nuu bia' gaayu xcuidi la, rigaañecabe gaayu guiiru, tobi tobi guiirudi' napa xpixuaana. Riduubacabe bia' chupa metru, ruzaacabe ti yaga layu ne raca ruzuhuaacabe, maca napacabe ti tala'dxi, ni guzulu la zanda gundaa tala'dxica chonna bieque ne pa casi biaaxhabe guiaba tala'dxica lu guiiru xti tuuxa la tapaca zuxooñe' ra nuu ti xilate rabicabe yoo nuu bia' gaayu metru ra gudaañecabeque. Ni biaba tala'dxique lu xquiiru la zicaani zabezabe ca ni nuu lu yoo, laga cabezabe la zulaabe tala'dxi ca lu bi, ra gulaabeni lu bi la ca ni nuu yoo zuyubica' guibiguetaca' ra gudaañeca'que ne pa malasi ra zidi'cabe ni napa tala'dxique gucaani ladi xtobi la ma' ngue nga gapa taladxi'que ne ni bigazenique la zie ra yoo ne pa tidibe la, ni naaze tala'dxique zaguucabe ti guie lu xquiiru, ngue nga xiiñibe, pa gapabe gaayu xiiñibe la ca ni caguitenebeque zucaa laabe yaga ne zugazeca' gaayu' tala'dxique dechebe tobi tobica. Zaca gudxitedu guiiru guesa ne laaca gudxicabeni guendarapa xiiñi. [Diidxazá]
| Taxa |
<Astianthus viminalis>
|