xcuaana' biichi la? ti yaga luba' yaga luba'ni la? nápani bandaga nabata ne nápani ricá cuananaxhi stìni ca la? rápani chonna, casi chonna nà casi ti, chonna nàni, ti redondoni la? ora nayaani la? verdeni ne ora ma bibidxini la? ri, ri rácani naté, color café, color guuxhu ne tonce ndaani cascarón stíni ca la? racá nga nuu ti semiá huiini stìni ca napa casi ti cola ti, cola casi ti xhiaa huiini puntani ca la? ti nabata huiini, racá iluusa nga la? cuuzalo cola huiini ca la? racá nga riuutuneni sapa ndú ca anga rábicabe xcuaana biichi, ti luba', rutiidi riguiibani lu ca yaga ca rácani luba' roo riguiibani, xcuni ca la? na naraaya, ngaca ca ca rama stìni ca, nápani casi ora guiichi pue, riréndani nabé narendani
the xcuaana' biichi is a vine, a vine, it has wide leave and it has it produces a fruit that has three, sort of three hands, like a, three hands, round before it ripens it is green, and when it dries up it turns a pale color, brown, grey and then inside its shell, that is where the little seed is, it has a sort of tail, a tail that is almost like a little wing it's itp is a bit wide, it breaks, you break the little tail, and that is what is ground along with the sapa ndu that is what is called xcuaana' biichi, a vine, it goes over, it climbs on trees, it becomes a large vine it climbs, its root is rough in texture, same with its branches, it has sort of thorns, it wraps around a great deal